Marka
tescil islemleri ve digerlerini is edinen marka vekillerinin belki de en
sik karsilastiklari soru markanin ne ise yaradigidir.Bu soruya verecekleri
yanit çogu kez karsilarindaki müsterilerin kararini etkileyecegi için
verilen yanitlar da çogu kez ticari nitelikte olmaktadir.Bu soruya verilen
en klasik yanit ise tescilli markanin taklit edilemeyecegi bu nedenle
isimlerin veya unvanlarin mutlaka tescil ettirilmesi gerektigi seklinde
olmaktadir.Hatta denilebilir ki bu yaniti çogu kimse bir sekilde ögrenmis
ve kendiliginde zaten bilmektedir.Bu yanit dogrudur.Tescilli bir marka
sahibine tekelci nitelikte çok kapsamli bir hak tanimaktadir.Bunlardan
biri de tescilli markanin çesitli yollarla baskalarinca kullaniminin hak
sahibince engellenebilmesidir.Ticari yasamin pratik gerçekligi içinde de
tecilli markalar sürekli taklit edilmekte, hak sahipleri de yasal
mekanizmalar araciligiyla bu ihlallere engel olmaya çalismaktadirlar.Ancak”
taklide engel olmak için “ yanit fazla vurgulandigindan markanin diger
islevleri ve yararlari göz ardi edilmekte, çogu zaman da anlatilmamaktadir.
Markanin pek çok pratik islevi ve yarari bulunmaktadir.Ancak bunlari baska
yazilarimizin konusu yapmayi düsündügümüzden burada anlatmayacagiz.Burada
anlatacagimiz , marka basligimizda belirtmis oldugumuz. Markaya hangi
gözle bakmamiz gerektigidir.Bu baslikla ifade etmek istedigimiz sudur:
Marka konusunun ayrintilarina girmeden önce marka kavraminin bir
çerçevesinin çizmek, ayrintilari ise bu çerçevenin içinde tartismak.Baska
bir deyisle marka konusunda temel yaklasimimizi belirlemek ve marka ile
ilgili savlarimizi bu temel, yaklasim üzerine insa etmek.
Bizce bu çerçeve söyle çizilmelidir. Marka yaratilmis veya yaratilacak her
türlü degerin yönetilmesini saglayacak bir araçtir.Bu degere günümüzde
sürekli ticari bir anlam yüklensede, marka ile yönetilecek degerin bir
anlamla sinirli olmayacagina inaniyoruz.Örnegin sahip oldugumuz bir degeri
marka olarak tescil ettirebilir ve bir karsilik olmaksizin baskalarina
kullandirabiliriz. Günümüz gerçekliginde tescilli marka ve ekonomik çikar
kavramlari iç içe geçmekte adeta birbirlerinden ayrilmamaktadir. Bu baskin
gerçege ragmen biz marka kavramini ekonomik çikar ile degil yaratilmis
veya yaratilacak deger kavrami ile ifade etmek istiyor, çerçeveyi bu
kelimelerle biçimlendirmek istiyoruz. Bu, bizim savimiz, tercihimiz.
Deger ile ifade etmek istedigimiz sey ise yine, kisiler veya kurumlarca
yaratilmis veya yaratilacak soyut ve somut ürünlerin, yani degerlerin
belirlenmis amaçlara göre yönlendirilmesini ve idare edilmesini saglayacak
mekanizmadir.Bu yönüyle markayi bir arabanin direksiyonuna benzetebiliriz.
Marka bir sevk ve yönetim aracidir.
Son olarak sunu söyleyelim. Biz ayrintilarina girmeden önce çerçeveyi
çizmek istedik. Çünkü bizce dogru düsünmek, dogruyu düsünebilmek
çalistigimiz ve sorumlu oldugumuz alanda baska seylere girismeden önce
yapmamiz gereken ilk davranis olmalidir.Iste çerçeveyi çizerek biz bu ilk
davranisi yapmaya çalistik.Bu yazimizdaki satir aralarinda kalmis konulari
daha genis anlatmak niyetiyle simdilik bitiriyoruz.