|
BIRINCI BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Tanımlar ve Korumadan Yararlanacak Kişiler
Amaç ve Kapsamı
Madde 1 - Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin amacı, bu Kanun Hükmünde
Kararname hükümlerine uygun olarak tescil edilen markaların korunmasını
sağlamaktır.
Bu Kanun Hükmünde Kararname, markaların korunmasına ilişkin esasları,
kuralları ve şartları kapsar.
Tanımlar
Madde 2 - Bu Kanun Hükmünde Kararnamede geçen:
a) "Marka", ortak markalar ve garanti markaları dahil ticaret markaları
veya hizmet markalarını,
b) "Paris Sözleşmesi", Sınai Mülkiyetin Himayesine Mahsus
Milletlerarası Bir İttihat İhdas Edilmesine Dair 20 Mart 1883 Tarihli
Mukavele ile Türkiye tarafından onaylanmış değişikliklerini,
c) "Enstitü", 544 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kurulan Türk
Patent Enstitüsü'nü,
d) "Marka Vekili", bu Kanun Hükmünde Kararnamede belirtilen haklarla
ilgili konularda, ilgili kişileri Enstitü nezdinde temsil eden,
danışmanlık yapan ve haklarının korunması için Enstitü nezdinde gerekli
girişimlerde bulunan ve işlemleri yürüten kişileri,
ifade eder.
Korumadan Yararlanacak Kişiler
Madde 3 - Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin öngördüğü koruma;
Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde ikametgahı olan veya sınai veya
ticari faaliyette bulunan gerçek veya tüzel kişilerce veya Paris
Sözleşmesi yahut Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşması hükümleri
dahilinde başvuru hakkına sahip kişilerce elde edilir.
Bu Kanun Hükmünde Kararname kapsamına girmemekle beraber, Türkiye
Cumhuriyeti uyruğundaki kişilere kanunen veya fiilen marka koruması
tanımış yabancı devletlerin gerçek veya tüzel kişileri de karşılıklılık
ilkesi uyarınca Türkiye'de marka korunmasından aynı şekilde yararlanır.
Milletlerarası Anlaşmaların Öncelikle Uygulanması
Madde 4 - Türkiye Cumhuriyeti Kanunlarına göre yürürlüğe
konulmuş milletlerarası anlaşma hükümlerinin bu Kanun Hükmünde Kararname
hükümlerinden daha elverişli olması halinde, 3 üncü maddede belirtilen
kişiler, elverişli hükümlerin uygulanmasını talep etme hakkına sahiptir.
İKİNCİ BÖLÜM
MARKANIN İÇERECEĞİ İŞARETLER VE MARKANIN ELDE EDİLMESİ
Markanın İçereceği İşaretler
Madde 5 - Marka, bir teşebbüsün mal veya hizmetlerini bir başka
teşebbüsün mal veya hizmetlerinden ayırt etmeyi sağlaması koşuluyla, kişi
adları dahil, özellikle sözcükler, şekiller, harfler, sayılar, malların
biçimi veya ambalajlarının gibi çizimle görüntülebilen veya benzer biçimde
ifade edilebilen, baskı yoluyla yayınlanabilen ve çoğaltılabilen her türlü
işaretleri içerir.
Marka, mal veya ambalajı ile birlikte tescil ettirilebilir. Bu durumda
mal veya ambalajın tescili marka sahibine mal veya ambalaj için inhisari
bir hak sağlamaz.
Marka Hakkının Elde Edilmesi
Madde 6 - Bu Kanun Hükmünde Kararname ile sağlanan marka
koruması tescil yoluyla elde edilir.
Marka Tescilinde Red İçin Mutlak Nedenler
Madde 7 - Aşağıda yazılı işaretler marka olarak tescil edilemez:
a) 5 inci madde kapsamına girmeyen işaretler,
b) Aynı veya aynı türdeki mal veya hizmetle ilgili olarak tescil
edilmiş veya daha önce tescil için başvurusu yapılmış bir marka ile aynı
veya ayırt edilemeyecek kadar aynı olan markalar.
c) Ticaret alanında cins, çeşit, vasıf, kalite, miktar, amaç, değer,
coğrafı kaynak belirten veya malların üretildiği, hizmetlerin yapıldığı
zamanı gösteren veya malların ve hizmetlerin diğer karakteristik
özelliklerini belirten işaret ve adlandırmaları münhasıran veya esas unsur
olarak içeren markalar,
d) Ticaret alanında herkes tarafından kullanılan veya belirli bir
meslek, sanat veya ticaret grubuna mensup olanları ayırt etmeye yarayan
işaret ve adları münhasıran veya esas unsur olarak içeren markalar,
e) Malın özgün doğal yapısından ortaya çıkan şeklini veya bir teknik
sonucu elde etmek için zorunlu olan, kendine malın şeklini veya mala asli
değerini veren şekli içeren işaretler,
f) Mal veya hizmetin niteliği, kalitesi veya üretim yeri, coğrafi
kaynağı gibi konularda halkı yanıltacak markalar,
g) Yetkili mercilerden kullanmak için izin alınmamış ve dolayısıyla
Paris Sözleşmesinin 2 nci mükerrer 6 ncı maddesine göre reddedilecek
markalar,
h) Paris Sözleşmesi'nin 2 nci mükerrer 6 ncı maddesi kapsamı dışında
kalan ancak kamuyu ilgilendiren, tarihi, kültürel değerler bakımından
halka mal olmuş ve ilgili mercilerin tescil izni vermediği diğer
**armalar**, amblemler veya nişanları içeren markalar,
ı) Sahibi tarafından izin verilmeyen Paris Sözleşmesi'nin 1 inci mükerrer
6 ıncı maddesine göre tanınmış markalar,
j) Dini değerleri ve sembolleri içeren markalar,
k) Kamu düzenine ve genel ahlaka aykırı markalar.
Bir marka tescil tarihinden önce kullanılmış ve tescile konu mallar
veya hizmetlerle ilgili olarak bu kullanım sonucu ayırt edici bir nitelik
kazanmış ise, (b), (c), (d) bentlerine göre tescili reddedilemez.
Marka Tescilinde Red İçin Nispi Nedenler
Madde 8 - Tescil edilmiş veya tescil için başvuru yapılmış bir
markanın sahibi tarafından itiraz yapılması durumunda, aşağıdaki hallerde
marka tescil edilemez.
a) Tescil için başvurusu yapılan marka,tescil edilmiş veya tescil için
daha önce başvurusu yapılmış bir marka ile aynı ise ve aynı mal veya
hizmetleri kapsıyorsa,
b) Tescil için başvurusu yapılan marka,tescil edilmiş veya tescil için
daha önce başvurusu yapılmış bir marka ile aynı veya benzer ise ve tescil
edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir markanın kapsadığı mal
veya hizmetlerle aynı veya benzer ise, tescil edilmiş veya tescil için
başvurusu yapılmış markanın halk tarafından karıştırılma ihtimali varsa ve
bu karıştırılma ihtimali tescil edilmiş veya tescil için başvurusu
yapılmış bir marka ile ilişkili olduğu ihtimalini de kapsıyorsa.
Marka sahibinin ticari vekili veya temsilcisi tarafından markanın kendi
adına tescili için, marka sahibinin izni olmadan ve geçerli bir gerekçe
gösterilmeden yapılan başvuru, marka sahibinin itirazı üzerine red edilir.
Tescilsiz bir markanın veya ticaret sırasında kullanılan bir başka
işaretin sahibinin itiraz etmesi üzerine, tescili istenilen marka,
aşağıdaki hallerde tescil edilmez.
a) Markanın tescili için yapılan başvuru tarihinden önce veya markanın
tescili için yapılan başvuruda belirtilen rüçhan tarihinden önce bu işaret
için hak elde edilmiş ise,
b) Belirtilen işaret, sahibine daha sonraki bir markanın kullanımını
yasaklama hakkını veriyorsa.
Marka, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu daha önce yapılmış bir
markanın aynı veya benzeri olmakla birlikte, farklı mallar veya
hizmetlerde kullanılabilir. Ancak, tescil edilmiş veya tescil için
başvurusu yapılmış markanın, toplumda ulaştığı tanınmışlık düzeyi
nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarına zarar
verebileceği veya tescil için başvurusu yapılmış markanın ayırt edici
karekterini zedeleyici sonuçlar doğurabileceği durumda, tescil edilmiş
veya tescil için başvurusu daha önce yapılmış bir marka sahibinin itirazı
üzerine, farklı mal veya hizmetlerde kullanılacak olsa bile, sonraki
markanın tescil başvurusu red edilir.
Tescil için başvurusu yapılmış markanın, başkasına ait kişi ismi,
fotoğrafı, telif hakkı veya herhangi bir sınai mülkiyet hakkını kapsaması
halinde hak sahibinin itirazı üzerine tescil başvurusu reddedilir.
Ortak ve garanti markalarının sona ermesinden itibaren üç yıl içinde
ortak marka veya garanti markası ile aynı veya benzeri olan marka tescil
başvurusu itiraz üzerine reddedilir.
Bir markanın yenilenmeme nedeniyle koruma süresinin dolmasından sonra
iki yıl içerisinde aynı veya benzer markanın, aynı veya benzer mal ve
hizmetler için yapılan tescil başvurusu itiraz üzerine reddedilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
MARKANIN KORUMA KAPSAMI
Marka Tescilinden Doğan Hakların Kapsamı
Madde 9 - Aşağıda belirtilen hallerde, marka sahibinin izni
alınmadan markasının kullanılmasının önlenmesini talep etme yetkisi
vardır:
a) Markanın tescil kapsamına giren aynı mal veya hizmetlerle ilgili
olarak, tescilli marka ile aynı olan herhangi bir işaretin kullanılması,
b) Tescilli bir marka ile aynı veya benzer olan ve tescilli markanın
kapsadığı mal veya hizmetlerin aynı veya benzeri mal veya hizmetleri
kapsayan ve bu nedenle halk üzerinde, işaret ile tescilli marka arasında
bağlantı olduğu ihtimali de dahil, karıştırılma ihtimali olan herhangi bir
işaretin kullanılması,
c) Tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve tescilli markanın
kapsamına giren mal veya hizmetlerle benzer olmayan mal veya hizmetlerde
kullanılması halinde, tescili istenen işaretin kullanılmasıyla tescilli
markanın itibarından dolayı haksız avantaj elde edecek veya tescilli
markanın ayırt edici karakterine zarar verecek nitelikteki herhangi bir
işaretin kullanılması.
Aşağıda belirtilen durumlar, birinci fıkra hükmüne göre,
yasaklanabilir:
a) İşaretin mal veya ambalajı üzerine konulması,
b) İşareti taşıyan malın piyasaya sürülmesi veya bu amaçla stoklanması,
teslim edilebileceğinin teklif edilmesi veya o işaret altında hizmetlerin
sunulması veya sağlanması,
c) İşareti taşıyan malın ithali veya ihracı,
d) İşaretin, teşebbüsün iş evrakı ve reklamlarda kullanılması.
Markanın sağladığı haklar, üçüncü kişilere karşı marka tescilinin yayın
tarihi itibariyle hüküm ifade eder. Markanın tescili için yapılacak
başvurunun yayınlanmasından sonra doğabilecek durumlarla ilgili olarak
tazminat talebi yapılabilir. Ancak başvurunun yayını ile doğan haklar,
tescilin yayınıyla birlikte tescilli markadan doğan hakların kapsamı
içinde değerlendirilir. Mahkeme, öne sürülen iddiaların geçerliliğine
ilişkin olarak tescilin yayınlanmasından önce karar veremez.
Markanın Sözlük veya Başka Başvuru Eserlerinde Yer Alması
Madde 10 - Tescilli bir markanın, tescilli olduğu belirtilmeden
bir sözlük, ansiklopedi veya bir başka başvuru eserinde, jenerik ad
izlenimi verecek şekilde, yayımlanması durumunda, marka sahibinin talebi
üzerine yayımcı, yayımın sonraki ilk sayısında yanlışlığı düzeltir.
Ticari Vekil veya Temsilci Adına Tescilli Markanın Kullanımının
Yasaklanması
Madde 11 - Marka sahibinin ticari vekili veya temsilcisi adına,
marka sahibinin izni alınmadan marka tescili yapılması halinde; marka
sahibi kullanım için yetki vermemiş ise ve ticari vekil veya temsilcinin
haklı bir gerekçesi yoksa, marka sahibinin markasının kullanılmasına
itiraz etmek hakkı vardır.
Marka Tescilinden Doğan Hakların Kapsamında İstisna
Madde 12 - Dürüstce ve ticari veya sanayi konularla ilgili
olarak kullanmaları koşuluyla üçüncü kişilerin, ad ve adresini, mal veya
hizmetlerle ilgili cins,kalite,miktar kullanım amacı,değer, coğrafi kaynak
,üretim veya sunuluş zamanı veya diğer niteliklere ilişkin açıklamaları
kullanmaları marka sahibi tarafından engellenemez.
Marka Tescilinden Doğan Hakların Tüketilmesi
Madde 13 - Tescilli bir markanın tescil kapsamındaki mal üzerine
konularak, marka sahibi tarafından veya onun izni ile Türkiye'de piyasaya
sunulmasından sonra, mallarla ilgili fiiller marka tescilinden doğan
hakkın kapsamı dışında kalır.
Marka sahibinin, birinci fıkra hükmüne girmesine rağmen, malın piyasaya
sunulmasından sonra, üçüncü kişiler tarafından değiştirilerek veya
kötüleştirilerek ticari amaçlı kullanmalarını önleme yetkisi vardır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
MARKANIN KULLANILMASI
Markanın Kullanılması
Madde 14 - Markanın, tescil tarihinden itibaren beş yıl içinde,
haklı bir neden olmadan kullanılmaması veya bu kullanıma beş yıllık bir
süre için kesintisiz ara verilmesi halinde, marka iptal edilir.
Aşağıda belirtilen durumlar markayı kullanma kabul edilir.
a) Tescilli markanın ayırt edici karakterini değiştirmeden markanın
farklı unsurlarla kullanılması,
b) Markanın yalnız ihracat amacıyla mal ya da ambalajlarında
kullanılması,
c) Markanın, marka sahibinin izni ile kullanılması,
d) Markayı taşıyan malın ithalatı.
BEŞİNCİ BÖLÜM
MARKA TESCİLİNDEN DOĞAN HAKLARLA
İLGİLİ HUKUKİ İŞLEMLER
Markanın Hukuki İşlemlere Konu Olması
Madde 15 - Tescilli bir marka, başkasına devir edilebilir, miras
yolu ile intikal edebilir, kullanma hakkı lisans konusu olabilir, rehin
edilebilir. Rehin hakkı bakımından Medeni Kanunun rehin hakkına ilişkin
hükümleri uygulanır.
Tescilli bir marka üzerindeki sağlararası işlemler yazılı şekle
tabidir.
Markanın Devri
Madde 16 - Marka, tescil edildiği mal veya hizmetlerin tümü veya
bir kısmı için devir edilebilir.
Bir işletmenin aktif ve pasifleri ile birlikte devri, aksi
kararlaştırılmamışsa, işletmeye ait markaların da devrini kapsar. Bu
hüküm, işletmenin devrine, sözleşmeden doğan yükümlülük halinde uygulanır.
İkinci fıkra hükmü hariç olmak üzere, bir markanın devri, mahkeme
kararının sonucu olan devir hariç, yazılı olarak yapılır ve devir
sözleşmesi taraflarca imzalanır. Aksine sözleşmeler hükümsüzdür.
Markanın devri, mal veya hizmetlerin coğrafi kaynağı,kalitesi veya
markanın kendisi ile ilgili olarak halkı yanılgıya düşürebilecek nitelikte
ise, yeni marka sahibi halkı yanılgıya düşürmeyecek şekilde mal veya
hizmetlerde marka tescilinin sınırlı bir hale getirilmesini kabul etmediği
takdirde, devir işlemi Enstitü tarafından yapılmaz.
Tescilli bir markanın devri sırasında aynı markanın veya ayırt
edilemeyecek derecede benzerinin, aynı veya halkı yanılgıya düşürecek
derecede benzeri mallar veya hizmetler için başka marka tescillerinin
bulunması halinde, bu markalarında devredilmesi şarttır.
Devir, taraflardan birinin talebi üzerine, sicile kayıt edilir ve
yayınlanır.
Devir, sicile kayıt edilmediği sürece, taraflar markanın tescilinden
doğan yetkileri iyi niyetli üçüncü kişilere karşı ileri süremez.
Ticari Vekil veya Temsilci Adına Tescilli Markanın Devri
Madde 17 - Marka sahibinin izni olmadan onun ticari vekili veya
temsilcisi adına marka tescil edilmesi halinde, ticari vekil veya
temsilcinin haklı bir gerekçesi yoksa, marka sahibinin söz konusu tescilin
kendi lehine devir edilmesini isteme yetkisi vardır.
Markanın Teminat Olarak Gösterilmesi
Madde 18 - Tescilli bir marka, işletmeden bağımsız olarak,
teminat olarak gösterilebilir.
Markanın teminat olarak gösterilmesi, taraflardan birinin talebi
üzerine, sicile kayıt edilir ve yayınlanır.
Haciz
Madde 19 - Tescilli bir marka işletmeden bağımsız olarak, haciz
edilebilir.
Haciz sicile kayıt edilir ve yayınlanır.
Lisans
Madde 20.- Tescilli bir markanın kullanım hakkı, tescil edildiği mal
veya hizmetlerin bir kısmı veya tamamı için lisans sözleşmesine konu
olabilir.
Lisans Şartları
Madde 21 - Lisans, inhisari lisans veya inhisari olmayan lisans
şeklinde verilebilir.
Aksi sözleşmede kararlaştırılmamışsa, lisans inhisari değildir. Lisans
veren markayı kendi kullanabileceği gibi, üçüncü kişilere aynı markaya
ilişkin başka lisanslar da verebilir.
İnhisari lisans söz konusu olduğu zaman, lisans veren başkasına lisans
veremez ve hakkını açıkça saklı tutmadıkça, kendisi de markayı kullanamaz.
Aksi sözleşmede kararlaştırılmamışsa lisans sahipleri, lisanstan doğan
haklarını üçüncü kişilere devir edemez veya alt lisans veremez.
Aksi sözleşmede kararlaştırılmamışsa lisans hakkını alan kişi, markanın
koruma süresinde markanın kullanılmasına ilişkin her türlü tasarrufta
bulunabilir.
Aksi sözleşmede kararlaştırılmamışsa, inhisari lisansa sahip olan kişi,
üçüncü bir kişi tarafından marka sahibinin markadan doğan haklarına,
tecavüz edilmesi durumunda, marka sahibinin bu Kanun Hükmünde Kararname
uyarınca açabileceği davaları, kendi adına açabilir. İnhisari olmayan
lisans sahiplerinin, dava açma hakları yoktur. Altıncı fıkra hükümlerine
göre, markaya tecavüz dolayısıyla dava açma hakkı olmayan bir lisans alan,
noter vasıtasıyla yapacağı bir bildirimle, gereken davayı açmasını marka
sahibinden isteyebilir. Marka sahibinin, bu talebi kabul etmemesi veya
bildirimin alındığı tarihten itibaren, üç ay içinde, gerekli davanın
açılmaması halinde, lisans alan yaptığı bildirimi de ekleyerek, kendi
adına dava açabilir. Lisans alan, ciddi bir zarar tehlikesi karşısında ve
söz konusu sürenin geçmesinden önce, ihtiyati tedbire karar verilmesini
mahkemeden telep edebilir. Lisans alan, dava açtığını marka sahibine
bildirir.
Marka sahibi, talimatlarıyla uygunluk içinde, lisans alan tarafından
üretilen malın veya sunulan hizmetlerin kalitesini garanti edecek
önlemleri alır.
Sözleşme şartlarının lisans alan tarafından ihlali halinde, tescilli
bir markadan doğan haklar, lisans alana karşı, dava yoluyla ileri
sürülebilir.
Lisans sicile kayıt edilmediği sürece, iyiniyetli üçüncü kişilere karşı
ileri sürülemez.
Lisans sözleşmelerinde bu Kanun Hükmünde Kararname ile konuya ilişkin
diğer kanun, tüzük, yönetmelik ve tebliğlere aykırı hükümler bulunamaz. Bu
tür düzenlemeler lisans tarihinden sonra yapılsa dahi, lisans
sözleşmelerindeki aykırı hükümler geçersiz sayılır.
Hukuki İşlemlerin Başvurulara Uygulanması
Madde 22 - Devir, lisans, intikal, haciz, rehin ve marka sahibi
hakkındaki değişiklikler ile ilgili hukuki işlemler marka başvurularına da
uygulanır.
İKİNCİ KISIM
BAŞVURU
BİRİNCİ BÖLÜM
MARKA BAŞVURUSU VE EKLERİ
Başvuru Şartları
Madde 23 - Bir markanın tescil edilmesi için aşağıda belirtilen
unsurlar ile başvuruda bulunmak şarttır:
a) Şekli ve kapsamı yönetmelikte belirlenen, başvuru sahibinin
kimliğine ilişkin bilgileri de içeren başvuru dilekçesi,
b) Markanın yayına ve çoğaltmaya elverişli örneği,
c) Markanın kullanılacağı malların veya hizmetlerin listesi,
d) Başvuru ücretinin ödendiğini gösterir belge aslı,
e) Sınıf veya sınıfların ücretinin ödendiğini gösterir belge aslı,
f) Marka vekili tayin edilmiş ise vekaletname,
g) Başvuru sahibi tüzel kişi ise imza sirküleri,
h) Başvuru sahibinin ticaretle uğraştığını gösterir belge.
Bir marka tescil başvurusunun geçerliliği için, başvuru ücretinin
başvuru ile birlikte ödenmesi şarttır.
Her marka tescili için ayrı başvuru yapılması zorunludur.
Bir marka başvurusu ile birlikte veya daha sonra Enstitüye verilecek
her türlü belge, bu Kanun Hükmünde Kararnameye ilişkin yönetmelikte
öngörülen hususları kapsar.
Sınıflandırma
Madde 24 - Markaların kullanılacağı mallar veya hizmetler,
markaların tescili amaçları için malların veya hizmetlerin uluslararası
sınıflandırılmasına ilişkin esaslara göre sınıflandırılır. Sınıflandırma
ile ilgili ilkeler yönetmelikte belirtilir.
İKİNCİ BÖLÜM
RÜÇHAN HAKKI
Milletlerarası Sözleşmelere Dayanan Başvurulardan Doğan Rüçhan
Hakları
Madde 25 - Paris Sözleşmesine dahil ülkelerden birine mensup
veya bu ülkelerden birine mensup olmamakla birlikte onlardan birinde
ikametgahı veya işler durumda bir ticari müessesesi bulunan gerçek veya
tüzel kişiler, bu ülkelerin herhangi birinde yetkili mercilere bir
markanın tescili için usulüne uygun olarak yaptıkları başvuru tarihinden
itibaren, altı ay süreyle aynı marka için tescil belgesi almak üzere
Türkiye'de başvuru yapma konusunda rüçhan hakkından yararlanır. Bu süre
içinde kullanılmayan rüçhan hakları düşer.
Birinci fıkrada belirtilen süre içinde, rüçhan hakkına dayanılarak
başvuru yapıldığı takdirde, rüçhan hakkının doğduğu tarihten itibaren,
üçüncü kişiler tarafından yapılacak rüçhan hakkına konu olan tescil
başvurusunun mal veya hizmetler itibarıyla kapsamındaki başvurular ve
bunlar adına yapılacak marka tescilleri hüküm ifade etmez.
Paris Sözleşmesine taraf bir ülke uyruğu olan gerçek veya tüzel kişi,
Paris Sözleşmesine taraf olmayan bir ülkede, marka tescili için geçerli
bir başvuru yapmışsa, bu madde hükmüne göre, söz konusu başvurunun rüçhan
hakkından yararlanır.
Sergilerde Teşhir Hakkından Doğan Rüçhan Hakları
Madde 26 - Tescil başvurusundaki markanın kulanılacağı malları
veya hizmetleri Türkiye'de açılan milli ve milletlerarası sergilerde veya
Paris Sözleşmesine taraf ülkelerde açılan resmi veya resmi olarak tanınan
sergilerde teşhir eden 3 üncü maddenin birinci fıkrasında yazılı gerçek
veya tüzel kişiler, sergideki teşhir tarihinden itibaren altı ay içinde,
Türkiye'de marka tescil ettirmek için başvuru yapma konusunda rüçhan
hakkından yararlanır.
Tescil başvurusunda belirtilen markanın kullanılacağı mallar veya
hizmetler, sergide görünür şekilde resmi açılış tarihinden önce
sergilenmişse rüçhan süresi, malların sergi yerine konulduğu veya hizmetin
sergilendiği tarihten itibaren başlar.
Birinci fıkrada belirtilen sergilerden Türkiye'de açılanların yetkili
mercileri, tescil başvurusundaki bir markanın kullanılacağı mallarını
sergide teşhir edenlere veya hizmeti sergileyenlere, teşhir ettikleri
malların çeşidini veya teşhir ettikleri hizmetlerin cinsini açıkca
belirten ve malın veya hizmetin sergide görünür şekilde sergilendiği
tarihi ve resmi açılış tarihini gösterir bir belge verir.
Yabancı ülkelerde teşhir edilen mallar veya hizmetler için, serginin
açıldığı ülkenin yetkili mercileri tarafından düzenlenen ve üçüncü fıkrada
yazılı hususları içeren bir belgenin verilmesi şarttır.
Başvurusu yapılmış veya tescil edilmiş bir markanın kullanılacağı
malların, Türkiye'de açılan sergilerde teşhir edilmesine ve sergi
bittikten sonra ülkesine geri gönderilmesine engel olunmaz.
Bir sergide teşhir edilmiş, tescil başvurusu bulunan veya tescilli bir
markanın kullanılacağı mallar veya hizmetler ile ilgili olarak birden çok
başvuru yapılmışsa, bu durumda bu malları veya hizmetleri ilk sergileyen
kişi, aynı zamanda sergilenmesi halinde ise, ilk başvuruda bulunan kişi,
rüçhan hakkından yararlanır.
Rüçhan Hakkının Hükmü
Madde 27 - 25 nci ve 26 ncı madde hükümlerine göre rüçhan
hakkının hüküm ve sonuçları, rüçhan hakkının talep edildiği başvurunun
tarihi itibariyle doğar.
Rüçhan Hakkının Talep Edilmesi ve Belgelendirilmesi
Madde 28 - Başvuru sahibi, yararlanmak istediği rüçhan hakkını başvuru
ile birlikte talep eder. Bununla ilgili rüçhan hakkı belgesini, başvuru
tarihinden itibaren üç ay içinde vermediği takdirde rüçhan hakkından
yararlanma talebi yapılmamış sayılır.
Sergi teşhir hakkına dayalı olarak alınmış bir rüçhan, 25 nci maddeye
göre verilen rüçhan süresini uzatmaz.
ÜÇÜNCÜ KISIM
TESCİL İŞLEMLERİ
BİRİNCİ BÖLÜM
BAŞVURUNUN İNCELENMESİ
Şekli İnceleme
Madde 29 - Enstitü, başvurunun 23 üncü maddede belirtilen
şartlara uygunluğunu ve herhangi bir şekli eksikliğin bulunup
bulunmadığını inceler. Enstititü 23 üncü maddenin birinci ve ikinci
fıkrası hükmü uyarınca herhangi bir eksikliğin olmadığına karar verirse,
marka tescil başvurusu başvurunun Enstitüye veya onun yetkili kıldığı
makama verildiği tarih, saat ve dakika itibariyle kesinleşir.
Rüçhan hakkı talep edilmişse, Enstitü tarafından 25 nci, 26 ncı ve 27
nci madde hükümlerine göre ayrıca inceleme yapılır.
Şekli Eksiklerin Giderilmesi
Madde 30 - Bir başvuruda, 23 üncü maddede yer alan şartların
yerine getirilmediği tesbit edilirse, Enstititü söz konusu eksiklerin
yönetmelikte öngörülen süre içinde giderilmesini başvuru sahibine
bildirir.
Enstitü, 23 üncü maddenin birinci fıkrasının a bendinde belirtilen
başvuru dilekçesinde başvuru sahibinin kimliğine ilişkin bilgilerin
bulunmaması veya eksik bulunması veya b, c, d bentlerinde belirtilen
belgelerden herhangi birinin verilmemesi halinde, başvuruyu reddeder.
Enstitü tarafından giderilmesi istenen ve 23 üncü maddenin birinci
fıkrasının e, f, g ve h bentleri kapsamına giren eksiklerin, yönetmelikte
öngörülen süre içinde giderilmiş olması koşuluyla, marka tescil başvurusu
başvurunun ilk yapıldığı tarih itibariyle kesinleşir.
Rüçhan hakkına ilişkin eksiklerin giderilmemesi sadece rüçhan hakkının
yitirilmesi bakımından hüküm ifade eder.
Başvuru Yapma Hakkı Yönünden İnceleme
Madde 31 - 3 üncü madde kapsamına girmeyen gerçek veya tüzel
kişilerin başvurusu reddedilir.
Red İçin Kesin Nedenler Yönünden İnceleme
Madde 32 - Enstitü, başvurunun şekli yönden hiç bir eksiği
bulunmadığına karar verirse, markanın kullanılacağı ve tescil kapsamına
girmesi talep edilen mallar veya hizmetlerin bir kısmı veya tamamı
itibariyle başvurunun özellikle 7 inci madde hükümleriyle uygunluğunu
inceler. Başvuru, 7 nci maddeye göre, uygun görülmeyen mallar veya
hizmetlerin tamamı veya bir kısmı itibariyle reddeder.
İKİNCİ BÖLÜM
BAŞVURUNUN YAYINLANMASI
Başvurunun Yayınlanması
Madde 33 - Başvuru şartları eksiksiz bir şekilde yerine
getirilmiş, 29 uncu , 30 uncu , 31 inci ve 32 inci madde hükümlerine göre
reddedilmemiş bir marka tescil başvurusu ilgili bültende yayınlanır.
Başvurunun birinci fıkrada belirtilen madde hükümlerine göre
reddedilmesine, başvuru yayınlandıktan sonra karar verilirse, başvurunun
reddedildiğine ilişkin karar ayrıca yayınlanır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
ÜÇÜNCÜ KİŞİLERİN GÖRÜŞ VE İTİRAZLARI
Üçüncü Kişilerin Görüşleri
Madde 34 - Marka başvurusunun yayınından sonra, herhangi bir
gerçek veya tüzel kişi veya herhangi bir grup veya hizmetleri temin
edenler, üreticiler veya imalatçıları temsil eden bir organ, tacir veya
tüketiciler, 7 nci maddeye göre, markanın tescil için yeterli nitelikleri
taşımadığını belirten yazılı görüşlerini Enstitüye sunabilir. Ancak bu
kişiler, Enstitü nezdinde işlemlere taraf olamaz.
İtiraz
Madde 35 - Tescil başvurusu yapılmış markanın 7 nci ve 8 inci
madde hükümlerine göre tescil edilmemesi gerektiğine ilişkin itirazlar,
başvurunun kötü niyetle yapıldığına ilişkin itirazlar ilgili kişiler
tarafından marka başvurusunun yayınından itibaren üç ay içerisinde
yapılır.
8 inci maddenin son fıkrası çerçevesinde yapılacak itiraz ancak itiraz
eden kişinin markasını bu süre içerisinde kullanmaması halinde reddedilir.
İtirazlar yazılı ve gerekçeli olarak yapılır. Enstitü itiraz
sahibinden, yönetmelikte öngörülen sürede yerine getirilmek üzere, ek
belge, kanıt ve gerekçeler isteyebilir.
Bu süre içerisinde istenilen ek belge , kanıt ve gerekçeler Enstitüye
verilmediği takdirde itiraz yapılmamış sayılır.
İtirazın İncelenmesi
Madde 36 - Enstitü, itirazları incelerken gerekli gördüğü süre
ve sıklıkta tarafların itiraz ve karşı görüşlerini ilgili taraflara iletir
ve yazılı görüşlerini alır.
Enstitü gerekli görürse tarafları uzlaşmak için bir araya getirir.
Enstitü, yapılan itirazı geçerli bulmazsa reddeder. İtiraz, başvuruda
kullanılacağı belirtilen mallar veya hizmetlerden bir kısmıyla ilgili
olarak geçerli bulunursa bu mallar veya hizmetlere ilişkin olarak kabul
edilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
MARKA BAŞVURUSU İLE İLGİLİ ŞEKLİ İŞLEMLER
Yanlışlıkların Düzeltilmesi
Madde 37 - Başvuru sahibinin talebi üzerine , marka başvurusunda
içerik, mal veya hizmetlerde değişiklikleri kapsamayan; başvuru sahibinin
adı ve adresindeki hatalar, imla hatalarına ilişkin yanlışlıkların
düzeltilmesi, başvurunun incelenmesi işlemleri aşamasında yapılır.
Başvurunun Geri Çekilmesi
Madde 38 - Marka başvurusu, markanın tescil edilmesinden önce,
başvuru sahibi tarafından geri çekilebilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
TESCİL
Tescil
Madde 39 - Bu Kanun Hükmünde Kararname ve ilgili yönetmelik
hükümlerine göre başvurusunu eksiksiz yapmış veya eksiklerini gidermiş ve
süresi içerisinde hakkında itiraz yapılmamış veya yapılan itiraz kesin
olarak reddedilmiş bir başvuru tescil edilerek sicile kaydedilir. Başvuru
sahibine "Marka Tescil Belgesi" verilir.
Sicil kaydında; marka örneği, başvuru tarihi, marka tescil numarası,
markanın kullanılacağı mallar veya hizmetlerin listesi, mal veya
hizmetlerin sınıf veya sınıfları, marka sahibinin ve varsa vekilinin adı,
soyadı, uyruğu,tüzel kişilerde ticaret ünvanı ve hangi ülkenin kanunlarına
göre kurulu olduğu, adresi, tescil tarihi , marka ve marka hakları ile
ilgili bütün değişiklikler ve yönetmelikte öngörülen diğer hususlar yer
alır.
Marka sicili alenidir. Talep edilmesi ve yönetmelikte öngörülen ücretin
ödenmesi koşuluyla sicil örneği verilir.
Sicil kaydı yapılan marka ile ilgili bilgiler yönetmelikte şekil ve
şartları belirtildiği biçimde ve ikinci fıkrada yer alan unsurları da
kapsamak üzere yayınlanır.
DÖRDÜNCÜ KISIM
MARKANIN KORUMA SÜRESİ ve MARKA TESCİLİNİN YENİLENMESİ
Markanın Koruma Süresi
Madde 40 - Tescilli markanın koruma süresi başvuru tarihinden
itibaren on yıldır. Bu süre onar yıllık dönemler halinde yenilenir.
Yenileme
Madde 41 - Koruma süresi sona eren marka, sahibinin veya onun
yetkili kıldığı vekilin talebi ve yönetmelikte öngörülen yenileme
ücretinin ödenmesi koşuluyla yenilenir.
Enstitü, tescil süresinin dolmakta olduğunu, sürenin bitiminden önce ve
yönetmelikte öngörülen süre içinde, marka hakkı sahibine haber verir.
Enstitünün bu bilgiyi vermemiş olması, Enstitüye herhangi bir sorumluluk
getirmez.
Yenileme talebinin yapılması ve yenileme ücretinin ödenmesi, koruma
süresinin sona erdiği ayın son gününden önceki altı ay içinde
gerçekleştirilir. Bu sürenin kaçırılması durumunda, yenileme talebi, ek
bir ücretin ödenmesi koşuluyla, bir önceki cümlede belirtilen son günden
itibaren altı aylık süre uzatımı içinde de yapılabilir.
Yenileme süresi mevcut tescilin sona erdiği gün başlar. Yenileme sicile
kayıt edilir ve yayınlanır.
Koruma süresinin bitiminden itibaren altı aylık süre içerisinde
yenilenmeyen markalar hükümsüz sayılır.
BEŞİNCİ KISIM
MARKANIN HÜKÜMSÜZLÜĞÜ VE MARKA HAKKININ SONA ERMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
MARKANIN HÜKÜMSÜZLÜĞÜ
Hükümsüzlük Halleri
Madde 42 - Aşağıdaki hallerde markanın hükümsüz sayılmasına
yetkili mahkeme tarafından karar verilir:
a) 7 nci maddede sayılan haller. (Ancak, 7 nci maddenin (ı) bendinde
belirtilen tanınmış markalarla ilgili davanın tescil tarihinden itibaren 5
yıl içerisinde açılması gerekir. Markanın tescilinde kötü niyet varsa
iptal davası süreye bağlı değildir.)
b) 8 inci maddede sayılan haller. (Ancak, 8 inci maddenin son paragrafı
çerçevesinde açılan davada önceki hak sahibi koruma süresinin bitiminden
itibaren 2 yıl içerisinde markasını kullanmamışsa bu bir hükümsüzlük
nedeni sayılmaz.)
c) 14 üncü maddeye aykırılık. ( Ancak, 5 yılın dolması ile davanın
açıldığı tarih arasında ciddi biçimde kullanma hükümsüzlük nedeni
sayılmaz. Dava açılacağı düşünülerek kullanma gerçekleşmiş ise, mahkeme
davanın açılmasından önceki üç ay içerisinde gerçekleşen kullanmayı
dikkate almaz.)
d) Marka sahibinin davranışları nedeniyle, marka mal ve hizmetler için
yaygın bir ad haline gelmiş ise,
e) Hak sahibi veya yetkili kıldığı kişi tarafından kullanım sonucunda
tescil edildiği mal ve hizmetlerin niteliği, kalitesi, üretim yeri ve
coğrafi kaynağı konusunda halkta yanlış anlama ihtimali var ise,
f) 59 uncu maddeye aykırı kullanım
Hükümsüzlük nedenleri, markanın tescil edildiği bir kısım mal veya
hizmete ilişkin bulunuyorsa, yalnız o mal veya hizmet ile ilgili olarak
kısmi hükümsüzlüğe karar verilir.
Bir marka tescil tarihinden önce kullanılmış ve tescile konu mallar
veya hizmetlerle ilgili olarak bu kullanım sonucu ayırtedici bir nitelik
kazanmış ise 7 nci maddenin (b), (c), (d) bentlerine göre tescili hükümsüz
sayılmaz.
Hükümsüzlük Talebi
Madde 43 - Markanın hükümsüzlüğünü, ilgili mahkemeden zarar
gören kişiler, Cumhuriyet Savcıları veya ilgili resmi makamlar
isteyebilir.
Hükümsüzlüğün Etkisi
Madde 44 - Markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesi halinde,
kararın sonuçları geçmişe etkilidir.
Marka sahibinin kötü niyetli olarak hareket etmesinden kaynaklanan,
zararın giderilmesine ilişkin tazminat talepleri saklı kalmak üzere,
hükümsüzlüğün geriye dönük etkisi, aşağıdaki durumları etkilemez:
a) Markanın hükümsüz sayılmasından önce, bir markaya tecavüz sebebiyle
verilen hukuken kesinleşmiş ve uygulanmış kararlar,
b) Markanın hükümsüzlüğüne karar verilmeden önce, yapılmış ve
uygulanmış sözleşmeler. Ancak, hal ve şartlara göre, haklı sebepler ve
hakkaniyet düşüncesi ile sözleşme uyarınca ödenmiş bedelin kısmen veya
tamamen iadesi mümkündür.
Bir markanın hükümsüzlüğüne ilişkin kesinleşmiş karar, herkese karşı
hüküm doğurur.
İKİNCİ BÖLÜM
MARKA HAKKININ SONA ERMESİ
Sona Ermenin Sebepleri
Madde 45 - Marka hakkı;
a) Koruma süresinin dolması ve markanın süresi içinde yenilenmemesi,
b) Marka sahibinin marka hakkından vazgeçmesi,
nedenlerinden birinin gerçekleşmesi ile sona erer.
Marka hakkının sona ermesi, sona erme sebebinin gerçekleşmiş olduğu
andan itibaren hüküm ifade eder. Marka hakkının sona ermesi, ilgili
bültende yayınlanır.
Marka Hakkından Vazgeçme
Madde 46 - Marka sahibi, markanın kullanılacağı malların ve/veya
hizmetlerin tamamından veya bir kısmından vazgeçebilir.
Vazgeçmenin yazılı olarak Enstitü'ye bildirilmesi gerekir. Vazgeçme,
Marka Siciline kayıt tarihi itibariyle hüküm doğurur.
Marka Siciline kayıt edilmiş hakların ve lisans sahiplerinin izni
olmadıkça, marka sahibi marka hakkından vazgeçemez.
Marka üzerinde, bir üçüncü kişi tarafından hak sahipliği iddia
edilmekte ise, onun izni olmadıkça, marka hakkından vazgeçilemez.
ALTINCI KISIM
ENSTİTÜ KARARLARINA İTİRAZ
İtiraz
Madde 47 - Enstitü kararlarına karşı itiraz edilebilir.
Sonuçlanmayan kararlarla ilgili itiraz yapılabilmesi için, söz konusu
karara ayrı itiraz yapılmasına izin verilmelidir.
İtiraza Yetkili Kişiler
Madde 48 - Enstitü tarafından alınacak kararlardan zarar gören
kişiler, kararlara karşı Enstitü nezdinde itiraz yapabilir. Alınan
kararlarla ilgili işlemlere taraf diğer kişiler doğrudan itiraz yetkisine
sahiptir.
İtiraz Şekli ve Zamanı
Madde 49 - İtiraz, kararın bildiriminden sonraki iki ay
içerisinde yazılı olarak Enstitüye yapılır. İtirazın değerlendirilmesi
için, itiraz ücretinin itiraz sırasında ödenmesi gerekir. Kararın
bildiriminden sonraki iki ay içinde, itiraz konusunun gerekçeleri yazı1ı
olarak verilir. Bu süre içinde gerekçelerin verilmemesi halinde itiraz
yapılmamış sayılır.
İlgili Dairenin Düzeltme Kararı
Madde 50 - Enstitü ilgili Dairesi, itirazın haklı olduğuna ve
doğruluğuna ikna olursa, kararını düzeltebilir. Bu durum, alınan
kararlarla ilgili işlemlere doğrudan taraf olmayan kişilerin itirazı
halinde uygulanmaz.
Enstitünün ilgili Dairesi yapılan itirazı kabul etmezse, itirazı
herhangi bir yorumda bulunmaksızın, Yeniden İnceleme ve Değerlendirme
Kuruluna gönderir.
İtirazların İncelenmesi
Madde 51 - İtiraz, incelenebilir nitelikte ise, Yeniden İnceleme
ve Değerlendirme Kurulu, itirazın incelenmesi işlemlerini başlatır.
Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu, yönetmelikte öngörülen süre
içinde, diğer taraf veya makam tarafından ileri sürülen görüşler hakkında,
tarafları görüşlerini bildirmeye davet eder.
İtiraz Hakkında Karar
Madde 52 - İtirazın incelenmesinden sonra, Yeniden İnceleme ve
Değerlendirme Kurulu, itiraz hakkında kararını verir.
Kararlara Karşı Dava Açılması
Madde 53 - Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulunun, 47 nci
ila 52 nci maddelerde belirtilen itiraz işlemleri ile ilgili kesinleşen
kararlarına karşı, kesinleşen kararın bildirim tarihinden itibaren iki ay
içinde, yetkili mahkemede dava açılabilir.
YEDİNCİ KISIM
GARANTİ MARKALARI VE ORTAK MARKALAR
Garanti Markaları
Madde 54 - Garanti markası, marka sahibinin kontrolü altında
birçok işletme tarafından o işletmelerin ortak özelliklerini, üretim
usullerini, coğrafi menşelerini ve kalitesini garanti etmeğe yarayan
işarettir.
Garanti markasının marka sahibinin veya marka sahibine iktisaden bağlı
olan bir işletmenin mal veya hizmetlerinde kullanılması yasaktır.
Ortak Marka
Madde 55 - Ortak marka, üretim veya ticaret veya hizmet
işletmelerinden oluşan bir grup tarafından kullanılan işarettir.
Ortak marka gruptaki işletmelerin mal veya hizmetlerini diğer
işletmelerin mal veya hizmetlerinden ayırt etmeğe yarar.
Garanti Markası veya Ortak Marka Teknik Yönetmeliği
Madde 56 - Bir garanti markasının veya ortak markanın tescili
için başvuru ile birlikte markanın kullanılma usul ve şeklini gösterir bir
teknik yönetmeliğin verilmesi zorunludur.
Garanti Markası Teknik Yönetmeliği markanın garanti edilen mal veya
hizmetlerin ortak özellikleri hakkında hükümler içerir ve markanın
kullanılmasının kontrolunun yapılma şekillerini ve gerektiğinde
uygulanacak cezaları öngörür.
Ortak Marka Teknik Yönetmeliğinde, ortak markayı kullanmaya yetkili
olan işletmeler belirtilir. ortak markanın tescili için ortak marka
sahipleri birlikte hareket eder.
Ortak markanın yenilenmesi için ortaklardan birinin başvurması
yeterlidir.
Teknik Yönetmeliğin Değiştirilmesi
Madde 57 - Teknik yönetmelikte yapılacak değişiklikler Enstitü
tarafından onaylanmadıkça uygulanamaz.
Teknik yönetmelikte yapılması istenilen değişiklikler, 56 nci maddenin
ikinci ve üçüncü fıkralarına veya kamu düzenine ve genel ahlaka aykırı
olması halinde, Enstitü tarafından değişiklik talebi reddedilir.
Kanun Hükmünde Kararnameye Aykırı Teknik Yönetmelik
Madde 58 - Teknik yönetmelik, 56 nci maddede öngörülen şartları
içermediği takdirde, teknik yönetmelikte gerekli değişiklikleri yapması,
Enstitü tarafından marka sahibine bildirilir. Marka sahibi bildirim
tarihinden itibaren altı ay içinde gerekli değişiklikleri yapmaz ve teknik
yönetmeliği düzeltmez ise, garanti markası veya ortak markanın tescili
talebi red edilir.
Teknik Yönetmeliğe Aykırı Kullanma
Madde 59 - Marka sahibi, garanti markasının veya ortak markanın
belirli bir sürede teknik yönetmeliğe aykırı olarak kullanmasına göz yumar
ve taraflardan birinin başvurusu üzerine mahkemece tanınacak süre içinde,
söz konusu aykırı kullanım düzeltilmediği takdirde, marka, tanınan süre
sonunda mahkeme tarafından iptal edilir.
Devir ve Lisans
Madde 60 - Garanti markasının veya ortak markanın devri veya bir
ortak markada lisans verilmesi, Marka Siciline kayıt halinde geçerlidir.
SEKİZİNCİ KISIM
MARKA HAKKINA TECAVÜZ DURUMLARI
Marka Hakkına Tecavüz Sayılan Fiiller
Madde 61 - Aşağıda yazılı fiiller marka hakkına tecavüz sayılır:
a) 9 uncu maddenin ihlali,
b) Marka sahibinin izni olmaksızın markayı veya ayırt edilmeyecek
derecede benzerini kullanmak suretiyle markayı taklit etmek,
c) Markayı veya ayırt edilmeyecek derecede benzerini kullanmak
suretiyle markanın taklit edildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği halde
tecavüz yoluyla kullanılan markayı taşıyan ürünleri satmak, dağıtmak veya
bir başka şekilde ticaret alanına çıkarmak veya bu amaçlar için ithal
etmek veya ticari amaçla elde bulundurmak,
d) Marka sahibi tarafından sözleşmeye dayalı lisans yoluyla verilmiş
hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devir etmek,
e) (a) ila (c) bendlerinde yazılı fiillere iştirak veya yardım veya
bunları teşvik etmek veya hangi şekil ve şartlarda olursa olsun bu
fiillerin yapılmasını kolaylaştırmak,
f) Kendisinde bulunan ve başkası adına tescilli bir markayı veya ayırt
edilmeyecek derecede benzerini taşıyan ürünün veya ticaret alanına
çıkarılan malın nereden alındığını veya nasıl sağlandığını bildirmekten
kaçınmak.
Madde 61/A
a- Marka hakkı sahibi olarak belirtilmesi gereken kimlik bildirimini
gerçeğe aykırı olarak yapanlar, marka koruması olan bir eşya veya ambalajı
üzerine konulmuş, marka koruması olduğunu belirten işareti yetkisi olmadan
kaldıranlar, kendisini haksız olarak marka başvurusu veya marka hakkı
sahibi olarak gösterenler hakkında, bir yıldan iki yıla kadar hapis
cezasına ve üçyüz milyon liradan altıyüz milyon liraya kadar para
cezasına,
b- Hak ve alakası olmadığını veya tasarruf yetkisi bulunmadığını
bilmesi gerektiği halde, marka korunmasına ilişkin mevzuatın devir ve
intikal, rehin ve haczi ile ilgili maddelerinde yazılı haklardan birini
veya bu hakla ilgili lisansı başkasına devreden, veren, rehneden, bu
haklar üzerinde herhangi bir tasarrufta bulunanlar ile korunan bir marka
hakkının sahibi olmadığı veya koruma süresinin bittiği veya marka hakkının
hükümsüzlüğü veya marka korumasından doğan hakkının sona ermesi
durumlarında; kendisinin veya başkasının imal ettiği veya satışa çıkardığı
eşyaya veya ambalajlarına veya ticari evrakına veya ilanlarına, hukuken
korunan bir marka hakkı ile ilgili olduğu kanısını uyandıracak şekilde,
işaretler koyan veya bu amaçla yazılı ve görsel basındaki ilan ve
reklamlarda, bu tarzda yazı, işaret veya ifadeleri kullananlar hakkında,
iki yıldan üç yıla kadar hapis cezasına ve altıyüz milyon liradan bir
milyar liraya kadar para cezasına,
c- 61 inci maddede yazılı fiilerden birini işleyenler hakkında, iki
yıldan dört yıla kadar hapis cezasına ve altıyüz milyon liradan bir milyar
liraya kadar para cezasına, ayrıca işyerlerinin bir yıldan az olmamak
üzere kapatılmasına ve aynı süre ticaretten men edilmelerine hükmolunur.
Yukarıda yazılı suçlar hizmetlerini yaptıkları sırada bir işletmenin
çalışanları tarafından doğrudan doğruya veya emir üzerine işlenmişse
çalışanlar ve suçun işlenmesine mani olmayan işletme sahibi, müdür veya
temsilcisi ve hangi unvan ve sıfatla olursa olsun işletmeyi fiilen yöneten
kişi de cezalandırılır. Bu tüzelkişinin işleri yürütülürken bu maddede
sayılan suçlardan biri işlenirse, tüzelkişi, masraflar ve para cezasından
müteselsilen sorumlu olur. Fiile iştirak edenler hakkında olayın
mahiyetine göre Türk Ceza Kanunu'nun 64, 65, 66 ve 67 nci maddeleri
hükümleri uygulanır. Bu maddede sayılan suçlardan dolayı kovuşturma
şikayete bağlıdır.
Bu madde hükümlerinin uygulanmasında 1412 sayılı Ceza Mahkemeleri Usulü
Kanunu'nun 344 üncü maddesinin birinci fıkrasının 8 numaralı bendi
uygulanmaz. Marka korumasından doğan hakları tecavüze uğrayandan başka, 61
inci maddede sayılanlar dışında kalan suçlarda Enstitü; marka hakkı sahibi
olarak belirtilmesi gereken kimlik bildiriminin gerçeğe aykırı olarak
yapılması ile korunan bir marka hakkının sahibi olmadığı veya koruma
süresi bittiği veya herhangi bir sebeple marka hakkının hükümsüzlüğü veya
marka korumasından doğan hakkının sona ermesi durumlarında; kendisinin
veya başkasının imal ettiği veya satışa çıkardığı eşyaya veya
ambalajlarına veya ticari evrakına veya ilanlarına , hukuken korunan bir
marka hakkı ile ilgili olduğu kanısını uyandıracak şekilde, işaretler
koyma veya bu amaçla yazılı ve görsel basındaki ilan ve reklamlarda bu
tarzda yazı, işaret veya ifadelerin kullanılması durumlarında 5590 veya
507 sayılı kanunlara tabi kuruluşlar ve Tüketici Dernekleri de şikayet
hakkına sahiptir. Şikayetin fiil ve failden haberder olma tarihinden
itibaren iki yıl içinde yapılması gerekir.
Bu kapsamdaki suçlarla ilgili şikayetler acele işlerden sayılır. Bu
kanun hükümlerine göre marka hakkı başvurusu veya marka korumasından doğan
haklara tecavüz dolayısıyla üretilmesi cezayı gerektiren eşya ile bu
eşyaları üretmeye yarayan araç, gereç, cihaz, makine gibi vasıtaların
zapdedilmesi veya elkoyulması veya yok edilmesinde Türk Ceza Kanunu'nun 36
ıncı maddesi hükmü ile Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun ilgili hükümleri
uygulanır.
Marka Sahibinin Talepleri
Madde 62 - Marka hakkı tecavüze uğrayan marka sahibi,
mahkemeden, aşağıdaki taleplerde bulunabilir:
a) Marka hakkına tecavüz fiillerinin durdurulması,
b) Tecavüzün giderilmesi ve maddi ve manevi zararın tazmini,
c) Marka hakkına tecavüz dolayısı ile üretilmesi veya kullanılması
cezayı gerektiren eşya ile bu eşyaları üretmeye yarayan araç, cihaz,
makine gibi vasıtalara el koyulması talebi,
d) (c) bendi uyarınca el konulan ürünler üzerinde kendisine mülkiyet
hakkının tanınması; (Bu durumda, söz konusu ürünlerin değeri, tazminat
miktarından düşülür. Bu değer, kabul edilen tazminatı aştığı zaman, marka
sahibinin fazlayı karşı tarafa ödemesi gerekir.)
e) Marka hakkına tecavüzün devamını önlemek üzere tedbirlerin alınması,
özellikle bu maddenin (c) bendine göre el koyulan ürünlerin ve araçların
üzerlerindeki markaların silinmesi veya marka hakkına tecavüzün önlenmesi
için kaçınılmaz ise imhası talebi,
f) Marka hakkına tecavüz eden kişi aleyhine verilen mahkeme kararının,
masrafları tecavüz eden tarafından karşılanarak, ilgililere tebliğ
edilmesi ve kamuya yayın yoluyla duyurulması.
Hukuk Davalarında Yetkili Mahkeme
Madde 63 - Marka sahibi tarafından, üçüncü kişiler aleyhine
açılacak hukuk davalarında yetkili mahkeme, davacının ikametgahının olduğu
veya suçun işlendiği veya tecavüz fiilinin etkilerinin görüldüğü yerdeki
mahkemedir.
Davacının Türkiye'de ikamet etmemesi halinde, yetkili mahkeme, sicilde
kayıtlı vekilin iş yerinin bulunduğu yerdeki ve eğer vekillik kaydı
silinmiş ise, Enstitünün merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemedir.
Üçüncü kişiler tarafından marka başvurusu veya marka sahibi aleyhine
açılacak davalarda yetkili mahkeme, davalının ikametgahının bulunduğu
yerdeki mahkemedir. Marka başvurusu veya marka sahibinin Türkiye'de ikamet
etmemesi halinde, ikinci fıkra hükmü uygulanır.Birden fazla mahkemenin
yetkili olduğu durumda, yetkili mahkeme, ilk davanın açıldığı mahkemedir.
Tazminat
Madde 64 - Marka sahibinin izni olmaksızın, marka taklit
edilerek üretilen ürünü üreten, satan, dağıtan veya başka bir şekilde
ticaret alanına çıkaran veya bu amaçlar için ithal eden veya ticari amaçla
elde bulunduran kişi, hukuka aykırılığı gidermek ve sebep olduğu zararı
tazmin etmekle yükümlüdü.
Taklit markayı herhangi bir şekilde kullanmakta olan kişi, marka
sahibinin markanın varlığından ve tecavüzden kendisini haberdar etmesi ve
tecavüzü durdurmasını talep etmesi halinde veya kullanmanın kusurlu bir
davranış teşkil etmesi halinde, sebep olduğu zararı tazmin etmekle
yükümlüdür.
Tecavüzü Kanıtlayan Belgeler
Madde 65 - Marka sahibi, markanın kendi izni olmaksızın taklit
edilerek kullanılması sonucunda uğramış olduğu zarar miktarının
belirlenmesi için tazminat yükümlüsünden markanın kullanılması ile ilgili
belgeleri vermesini talep edebilir.
Yoksun Kalınan Kazanç
Madde 66 - Marka sahibinin uğradığı zarar, sadece fiili kaybın
değerini değil, ayrıca marka hakkına tecavüz dolayısıyla yoksun kalınan
kazancı da kapsar.
Yoksun kalınan kazanç, zarar gören marka sahibinin seçimine bağlı
olarak, aşağıdaki değerlendirme usullerinden birine göre hesap edilir:
a) Marka hakkına tecavüz edenin rekabeti olmasaydı, marka sahibinin
markanın kullanması ile elde edebileceği muhtemel gelire göre,
b) Marka hakkına tecavüz edenin, markayı kullanmak yoluyla elde ettiği
kazanca göre,
c) Marka hakkına tecavüz edenin, markayı bir lisans anlaşması ile
hukuka uygun şekilde kullanmış olması halinde ödemesi gereken lisans
bedeline göre.
Yoksun kalınan kazancın hesaplanmasında, özellikle markanın ekonomik
önemi, marka hakkına tecavüz edildiği anda geçerlilik süresi ve tecavüz
sırasında markaya ilişkin lisansların sayısı ve çeşidi gibi etkenler göz
önünde tutulur.
Yoksun Kalınan Kazancın Artırımı
Madde 67 - Marka üzerinde tasarruf yetkisi olan kişi, yoksun
kalınan kazancın hesaplanmasında, 66 ncı maddenin ikinci fıkrasının a veya
b veya c bendlerinde belirtilen değerlendirme usullerinden birini
seçmişse; mahkeme, ürünün satışında markanın ekonomik bakımdan önemli bir
katkısının bulunduğu kanaatına vardığı takdirde, kazancın hesaplanmasında
makul bir payın daha eklenmesine karar verir.
Markanın ilgili ürüne ekonomik bakımdan önemli bir katkısının olduğunun
kabul edilebilmesi için, ilgili ürüne olan talebin oluşmasında markanın
belirleyici etken olduğunun anlaşılmış olması gerekir.
Markanın İtibarı
Madde 68 - Marka hakkına tecavüz eden tarafından markanın kötü
veya uygun olmayan bir şekilde kullanılması sonucunda, markanın itibarı
zarara uğrarsa, marka sahibi, bu nedenle, ayrıca tazminat isteyebilir.
Dava Açılamayacak Kişiler
Madde 69 - Marka sahibi, sebep olduğu zarardan dolayı marka
sahibine tazminat ödemiş olan kişi tarafından piyasaya sürülmüş ürünleri
kullanan kişilere karşı, Kanun Hükmünde Kararnamenin bu bölümünde yer alan
davaları açamaz.
Zamanaşımı
Madde 70 - Marka hakkına tecavüzden doğan özel hukuka ilişkin
taleplerde, zamanaşımı süresi için, Borçlar Kanununun, zaman aşımına
ilişkin hükümleri uygulanır.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Madde 71 - Bu Kanun Hükmünde Kararnamede öngörülen bütün
davalarda, görevli mahkeme, Adalet Bakanlığınca kurulacak İhtisas
Mahkemeleridir.
Asliye Ticaret ve Asliye Ceza Mahkemelerinden hangilerinin İhtisas
Mahkemesi olarak görevlendirileceğini ve bu mahkemelerin yargı çevresini
Adalet Bakanlığının teklifi üzerine Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu
belirler.
Enstitünün bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre aldığı bütün
kararlara karşı açılacak davalarda ve Enstitünün kararlarından zarar gören
üçüncü kişilerin Enstitü aleyhine açacakları davalarda görevli mahkeme,
birinci fıkrada belirtilen İhtisas Mahkemeleri'dir.
Hükmün İlanı
Madde 72 - Dava sonucunda haklı çıkan taraf, haklı bir sebebin
veya menfaatının bulunması halinde, masrafları karşı tarafa ait olmak
üzere kesinleşmiş kararın günlük gazete veya benzeri vasıtalarla tamamen
veya özet olarak ilan edilmesini talep etmek hakkına sahiptir.
İlanın şekli ve kapsamı kararda tesbit edilir. İlan hakkı, kararın
kesinleşmesinden sonra üç ay içinde talep edilmezse düşer.
Lisans Alanın Dava Açması ve Şartları
Madde 73 - Aksi sözleşmede kararlaştırılmamışsa, inhisari
lisansa sahip olan kişi, üçüncü bir kişi tarafından marka sahibinin marka
hakkına tecavüz edilmesi durumunda, marka sahibinin bu Kanun Hükmünde
Kararname uyarınca açabileceği davaları, kendi adına açabilir. İnhisari
olmayan lisans sahibi olanların, dava açma hakları yoktur.
Birinci fıkra uyarınca, marka hakkına tecavüz dolayısıyla dava açma
hakkı olmayan bir lisans alan, noter vasıtasıyla yapacağı bir bildirimle,
gereken davayı açmasını marka sahibinden isteyebilir.
Marka sahibinin, yukarıdaki fıkrada belirtilen talebi, kabul etmemesi
veya bildirimin alındığı tarihten itibaren, üç ay içinde, gerekli davanın
açılmaması halinde, lisans alan yaptığı bildirimi de ekleyerek, kendi
adına dava açabilir.
Lisans alan, ciddi bir zarar tehlikesi karşısında ve söz konusu sürenin
geçmesinden önce, ihtiyati tedbire karar verilmesini mahkemeden talep
edebilir.
Üçüncü fıkra uyarınca, dava açan lisans alanın, dava açtığını marka
sahibine bildirmesi gerekir.
Marka Hakkına Tecavüzün Mevcut Olmadığı Hakkında Dava ve Şartları
Madde 74 - Menfaatı olan herkes, marka sahibine karşı dava
açarak, fiillerinin marka hakkına tecavüz teşkil etmediğine karar
verilmesini talep edebilir.
Birinci fıkrada belirtilen davanın açılmasından önce, kendisinin
Türkiye'de giriştiği veya girişeceği sınai faaliyeti sonucu üretilen
ürünlerde kullanacağı markanın, başkasına ait bir marka hakkına tecavüz
teşkil edip etmediği hakkında, marka sahibinden görüşlerini bildirmesini
noter aracılığı ile talep eder.
Bu talebin marka sahibine tebliğinden itibaren bir ay içinde marka
sahibinin cevap vermemesi veya verilen cevabın menfaat sahibi kişi
tarafından kabul edilmemesi halinde, menfaat sahibi birinci fıkraya göre
dava açar.
Birinci fıkrada belirtilen dava, marka hakkına tecavüzden dolayı
kendisine karşı dava açılmış bir kişi tarafından açılamaz.
Dava, marka üzerinde hak sahibi bulunan ve Marka Siciline kayıt edilmiş
olan, bütün hak sahiplerine tebliğ edilir.
Bu maddede belirtilen dava, markanın hükümsüzlüğü davasıyla birlikte de
açılabilir.
Delillerin Tesbiti Davası
Madde 75 - Marka hakkına tecavüzü ileri sürmeye yetkili olan
kişi, bu haklara tecavüz sayılabilecek olayların tesbitini mahkemeden
isteyebilir.
İhtiyati Tedbir Talebi
Madde 76 - Bu Kanun Hükmünde Kararnamede öngörülen türde dava
açan veya açacak olan kişiler, dava konusu markanın kendi marka haklarına
tecavüz teşkil edecek şekilde Türkiye'de kullanılmakta olduğunu veya
kullanılması için ciddi ve etkin çalışmalar yapıldığını ispat etmek
şartıyla, davanın etkinliğini temin etmek üzere, ihtiyati tedbire karar
verilmesini talep edebilir.
İhtiyati tedbir talebi, dava açılmadan önce veya dava ile birlikte veya
daha sonra yapılabilir. İhtiyati tedbir talebi, davadan ayrı olarak
incelenir.
İhtiyati Tedbirin Niteliği
Madde 77 - İhtiyati tedbirler, verilecek hükmün etkinliğini
tamamen sağlayacak nitelikte olmalı ve özellikle aşağıda belirtilen
tedbirleri kapsamalıdır:
a) Davacının marka hakkına tecavüz teşkil eden fiillerin durdurulması,
b) Marka hakkına tecavüz edilerek üretilen veya ithal edilen şeylere
Türkiye sınırları içinde veya gümrük ve serbest liman veya bölge gibi
olanlar dahil, bulundukları her yerde el konulması ve bunların saklanması,
c) Herhangi bir zararın tazmini bakımından teminat verilmesi.
Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu Hükümlerinin Uygulanması
Madde 78 - Tesbit davaları ve ihtiyati tedbirlerle ilgili diğer
hususlarda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümleri uygulanır.
Gümrüklerde El Koyma
Madde 79 - Hak sahibinin yetkilerine tecavüz oluşturması
nedeniyle cezayı gerektiren taklit markalı mallara, ithalat veya ihracaat
sırasında hak sahibinin talebi üzerine, Gümrük İdareleri tarafından
ihtiyati tedbir niteliğinde el konulabilir.
El koyma ile ilgili uyğulama bu konuda çıkarılacak mevzuatta
düzenlenir.
Gümrük İdarelerindeki tedbir, el koyma kararının tebliğinden itibaren
on gün içinde esas hakkında ihtisas mahkemesinde dava açılmaz veya
mahkemeden tedbir niteliğinde karar alınmazsa idarenin el koyma kararı
ortadan kalkar.
DOKUZUNCU KISIM
İŞLEM YETKİSİ OLAN KİŞİLER VE
MARKA VEKİLLERİ
İşlem Yetkisi Olan Kişiler
Madde 80 - Aşağıdaki kişiler marka konuları ile ilgili olarak
Enstitü nezdinde işlem yapabilir:
a) Gerçek veya tüzel kişiler. Tüzel kişiler, yetkili organları
tarafından tayin edilen kişi veya kişilerce temsil edilir.
b) Marka vekiller
|